Notları zayıf olsa annebabası ile oyun oynamak ve gezmek her çocuÄŸun hakkıdır. Bunlar ÅŸarta baÄŸlanmamalıdır. Nasıl ki, küçük bir çocuÄŸu yemekten mahrum ederek cezalandıramazsanız, okul çocuÄŸunu da kendinizden mahrum ederek cezalandırmayın. Ama eÄŸer notları iyi deÄŸilse, zayıf getirmezse almak için söz verdiÄŸiniz bisikleti almayabilirsiniz. Bazı anne-babaların düştüğü, ödülü önceden verme tuzağına siz düşmeyin. Yani çocuÄŸunuza, “Hadi ben sana bisikletini ÅŸimdiden alayım. Ama söz ver ikinci dönem zayıf getirmeyeceksin” demeyin. Sadece notlara odaklanmamanızda da fayda var. ÇocuÄŸunuzun arkadaÅŸ iliÅŸkilerini onunla konuÅŸarak anlamaya çalışmak da çok yararlı olacaktır.

CEZAYI ABARTMAYIN!
* Okulda başarılı olan bir çocuğun tatil programıyla, başarısız olanınki aynı mı olmalı?
Sonuçta bu bir tatil. Aslında başarısız bir çocuk da tatil yapmayı hak eder. Başarısız olmasına karşın o, yıl boyunca çabalıyor. ’Senin zayıfın var, 5 misli fazla çalışacaksın’ diye bir anlayış, aşırıya kaçan bir ceza olur.

* Okulda başarısız bir çocuğun sorunu tembellik midir, yoksa algılama ile ilgili bir problemi olabilir mi?
Çocuğun tembellik gibi görünen sorunu bir algılama ve öğrenme güçlüğü de olabilir. Birincil olan öğrenme problemi olabilir ama çocuk yapamadığını, başaramadığını gördükçe dersleri tamamen bırakıp uğraşmayabilir. Bu da dışarıdan tembellik gibi gözükür. Böyle bir endişeniz varsa, çocuğunuzun durumunu siz ayırt edemeyebilirsiniz. Bunun için bir uzmandan yardım alın.

* Tatil süresince ailelerin çocuklarına ders çalıştırması doğru mudur?
Derslerinden kopmaması için çocuğun belli oranda mesela günde yarım saat ders çalışması doğru olur. Çocuk kendi çalışabiliyorsa bırakın çalışsın, siz sonra denetleyin. Gerekiyorsa tatil süresince kendinizi öğretmenin yerine koyup, ona ders çalıştırabilirsiniz.

Ä°STEKLERÄ°NE SAYGI DUYUN
* Çocuklar yarıyıl tatili boyunca tüm zamanlarını aileleriyle birlikte mi geçirmelidir?
Çocuklar arkadaşlarıyla da program yapabilir. Tatil diye, 24 saat tüm ailenin birlikte olması gerekmiyor. Kamplar çocuklar için iyi bir tecrübe oluyor. Bazı çocuklar hiçbir şey yapmak istemiyorlar. Onlara da saygı göstermek gerekli. Çocuğun ne istediği önemli. Hiçbir şey yapmak istemeyen bir çocuğu zorlamak gereksiz.

* Çalışan ailelerin çocuklarının, sömestr tatilini aile büyükleri ile birlikte geçirmelerini tavsiye eder misiniz?
Çocuğun annesi ya da babası çalışıyorsa, tatilin bir kısmını anneanne ya da babaannesiyle geçirebilir. Çocuk eğer onları seviyorsa, onlarla birlikte olabilir. 10 yaşından büyük bir çocuk, tanıyıp sevdiği bir ortamda ailesinden ayrı 10 gün kalabilir. Önceki yaşlarda ailesine daha bağlıdır.

Başarısızlıkla ilgili çocuklarla nasıl konuşmak lazım?
Notun bir gösterge olduğunu düşünüp, başarısızlığın sebeplerini araştırarak sorgulamak lazım. Çocuğunuzu suçlamayın, suçlarsanız özgüveni sarsılır. Ders çalışma şeklinin hatalı olup olmadığını sorgulayın. Başarısızlığın nedenini de sorgulamak lazım. Belki size saçma sapan bir şey söyleyecektir. Söyledikleri gerçek olabilir de, olmayabilir de. Ama çocuğu da bu işin içine katmak önemlidir. Ona kendi kafanızdaki fikri de söyleyin. Direkt ’sen çalışmadın’ demektense onu dinlemek daha önemli ve yararlıdır.

* Kırık notlar çocuğun başarısızlığı kabullenmesine mi yol açar, yoksa hırslanıp başarısızlıkla baş etmesini mi sağlar?
Kırıklar, küçük yaşlarda motivasyonu bozan bir şeydir. Bu ailenin kırık notu nasıl sunduğuyla da ilgilidir. ’Yapamıyorsun, olmadı’ diye sunarlarsa çocuk motivasyonunu kaybeder. Oysa notu bir gösterge gibi görüp, çocuklarına ’Çalışma şeklin mi, süren mi yetersiz?’ ya da ’Özel bir sıkıntı mı yaşıyorsun?’ gibi sorular sorarlarsa, yapıcı olabilirler.

* Notları düşük bir öğrenciye ek ders aldırmak yerine, onu psikoloğa mı götürmeli?
Düşük not sadece anlayamamak, biraz başarısız olmaksa ders alarak halledilebilir. Çocuğun o konuya bir yeteneksizliği vardır ve bunu ders alarak halletmek pratik bir çözümdür. Dikkatle ve disiplinle ilgili bir sorun varsa psikoloğa gidilebilir.

Tatilde en büyük sorun, çocukların tüm zamanlarını bilgisayar başında geçirmeleri. Buna nasıl bir çizgi çekilmeli?
Gerekiyorsa bilgisayarın üzerine saat limiti konulmalı ve evde bir kişi, çocuğu buna göre yönlendirmeli. İlkokul çağındaki çocuklar bir saatten fazla bilgisayar başında kalmasın. Lisedeki çocuk da 2-3 saat kalsın ama sanal bir dünyada, tamamen sanal bir tatil yaşamasın. Aile, kararı çocuğa bırakmamalıdır ama çocukların bilgisayar heveslerine ne kadar karşı koyabilirler bilmiyorum. Ben ebeveynlere, bilgisayar almamalarını öneriyorum.

* Çocuklar tatil programlarını kendileri mi yapmalı?
10 yaşındaki çok olgun bir çocuk tatil programını kendisi yapabilir, neler istediğini söyler. Ama 15 yaşında hiç olgun olmayan bir çocuk böyle bir şey yapamayabilir. Yapmaması da iyi olur. Çocuk sadece internet sitelerinde gezmek de isteyebilir. Ailelerin her zaman bir sınır ve yönlendirmesi olmalıdır. Çocukların 14-15 yaşından sonra, kendi tatil programları hakkında plan yapmalarına izin verilmelidir.

* Çocukların tatilde kaçta yatıp kalkacakları önceden belirlenmeli mi, yoksa çocukların isteklerine göre mi şekillenmeli?
Adı üstünde tatil. Nasıl siz pazar günü hiçbir şey yapmadan evde oturmak istiyorsanız çocuklar da tatilde yeni angajmanlara girmek istemeyebilir. Bunu anlayışla karşılamak lazım. Çocuklar tatilde sabahın köründe kalkmasın. Ama öğlen bire kadar da uyumasın. Ailenin bir düzeni olmalı. Çocuğa önceden, ’Yarın ne yapmak istiyorsun?’ diye sorularak, onu yönlendirecek bir sistem oluşturulmalıdır.